Smile life

Jak to jest z tym ZAiKS-em?

Przez w dniu 04/12/2014
ZAiKS to organizacja zarządzająca prawami autorskimi twórców. Istnieje od 1918 i ochrania nie tylko utwory muzyczne, ale i pisane czy układy choreograficzne. Jako, że prowadzę bloga muzycznego skupimy się na utworach muzycznych. Postaram się Wam przybliżyć co jak i czy w ogóle ten cały ZAiKS dla Was jako twórców, zespołów jest potrzebny czy nie.

Na wstępie powiem Wam, że nikt nie ma obowiązku rejestrowania swoich utworów w ZAiK-sie ani w innej organizacji zarządzania prawami autorskimi, ponieważ utwór w chwili ustalenia jest chroniony prawami autorskimi, bez konieczności dokonywania jakichkolwiek formalności ( art.1 przepisów o prawach autorskich). Zatem po co jednak autorzy korzystają z ochrony jaką daje stowarzyszenie?

Aby ta organizacja zajęła się Waszymi dokonaniami i chroniła je muszą być one udostępnione publiczności. Przykładowo:

Mamy młody zespół z niewielkim stażem. Początkowo nie wychodzili ze swojej małej salki, ale w końcu skomponowali 10 utworów, dopracowali je i mają gotowy materiał na płytę. Zbierają swoje oszczędności i wybierają się do studia. W ciągu miesiąca, po masie pracy i masteringu płyta jest gotowa. Są dumni, bo wyszło ładnie, dźwięk czysty, jednak nie stać ich na produkcję płyt za własne kieszonkowe. Szukają wydawcy, rozsyłają swoje promo. Jedno z wydawnictw wyraża swoja aprobatę i przyjmuje je pod swoje skrzydła. No i fajnie. Jest wydawca, jest płyta, zgrany zespół. Powstaje pytanie, czy płyta będzie tylko do posłuchania w zaciszu domowym, czy jednak zespół stawia na to, że będą go puszczać w radiu, będą grać akurat te utwory na koncertach, ich utwór promujący zaszczyci reklamę Play, a na MTV ich teledysk będzie leciał 3 razy dziennie? Oczywiście, że kapele na to liczą! Mają nadzieję, że utwór będzie podobał się szerszej publiczności, że gdy zagrają koncert widownia pobiegnie kupić płytę. A teledysk będzie tym chętnie emitowanym i oglądanym. Jednak samo nagranie płyty w studiu nie daje uprawnień by utwory nagrane na niej były zgłoszone do ochrony jaką daje ZAiKS. Utwór, którego prawa autorskie mają być objęte ochroną ZAiK-su musi być udokumentowany, że został upubliczniony – obojętnie w jaki sposób ( koncert, radio, TV). Późniejsze działania to czysta formalność.

Aby taki nasz mały zespół mógł zarejestrować utwór należy:
– wypełnić formularz zgłoszeniowy,
– dołączyć zapis nutowy danego utworu,
– dołączyć wydrukowany egzemplarz tekstu.
Tego typu rejestracja należy do kategorii „małych praw”. Zaznaczam, że przy zgłoszeniu utworów na wydanej płycie, wydawca musi zapłacić tantiemy autorskie. Fajnie jeśli zespół już go ma. Jednak w momencie gdy kapela sama wydaje swój krążek to ona musi zapłacić do ZAiKS te tantiemy! One wrócą jednak po odliczeniu prowizji należnej dla stowarzyszenia.

Istnieją również inne organizacje zarządzające prawami autorskimi jak ZPAV (Związek Producentów Audio-Video), SAWP (Stowarzyszenie Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych) oraz STOART (Związek Artystów Wykonawców). Postaram się Wam bliżej przedstawić ich działalności w innych artykułach o tej tematyce. Dziś zostaniemy przy ZAiKS.

Jak już Wasza płyta zostanie zarejestrowana w organizacji  z pewnością będziecie liczyć na tantiemy, a jak one są przyznawane? Tantiemy to nic innego jak wynagrodzenia dla artystów za wykorzystanie ich utworów w mediach. ZAiKS pilnuje i prawnie reguluje media do sporządzania raportów, jakie utwory były w danym dniu puszczane, jakiego wykonawcy, ile razy. Takie raporty mają obowiązek robić stacje radiowe czy telewizyjne. To one stanowią podstawę do wypłacenia tantiemów dla artystów. Takie wynagrodzenie jest liczone procentem od wpływów za dany utwór lub ryczałtem kwotowym. ZAiKS z należnych tantiemów pobiera jedynie tzw. koszty inkasa – koszty związane z pozyskaniem wynagrodzeń i ich podziałem. Musicie pamiętać, że tantiemy to są Wasze przychody i musicie się z nich rozliczyć w zeznaniu rocznym na podstawie otrzymanej od ZAiKS informacji o dochodach i potrąconych zaliczkach na podatek dochodowy.

Pozostaje jeszcze pytanie, kiedy jednak nie warto rejestrować swoich dzieł w ZAiKS?
– gdy planujecie wydać własnym sumptem płytę i rozprowadzać ją na koncertach, wówczas nie musicie płacić tantiemu autorskiego dla organizacji,
– istnieją serwisy muzyczne, które promują zespoły niezrzeszone z ZAiKS ponieważ nie stać ich na płacenie tantiemów za publiczne odtwarzanie, więc promocja jest, ale kasy nie ma,
– są także serwisy, które umożliwiają zespołom zbiórkę pieniędzy na nagranie płyty i chętnie przyjmują kapele z niezarejestrowanymi dokonaniami w ZAiKS ( przykładem jest www.megatotal.pl).

Podsumowując jeśli dysponujecie pieniędzmi na nagranie płyty, wydawcę lub wydanie jej za własne środki finansowe, a Wasza muzyka chętnie jest puszczana w TV lub w radiu warto zarejestrować się w ZAiKS byście otrzymali zapłatę za Wasze dzieło ilekroć ktoś je wykorzysta. Jeśli jednak póki co stawiacie na promocję lub zbieracie na wydanie pierwszej płyty to nie wchodźcie w stowarzyszenie, na to jeszcze przyjdzie czas.

Mam nadzieje, że trochę Wam rozjaśniłam jak to działa w przypadku utworów muzycznych, jeśli oczywiście macie jakieś pytania śmiało zadawajcie je w komentarzach. A może macie jakieś doświadczenia związane z ZAiKS, chętnie poczytam!

Dziś totalnie napędzają mnie panowie z BOLT THROWER. Niech ich muzyka zagości i w Waszych domach 😉

TAGI
PODOBNE WPISY
  • Metallum

    Świetnie napisane! W końcu ktoś wyjaśnił co jak i gdzie. Faktycznie są plusy i musy, jednak na dłuższa metę lepiej jednak należeć do jakiejś organizacji, która będzie pilnowała kto użył utworu, bo tak to każdy mógłby go sobie podkładać za darmo pod co tylko chce, nawet porno 😛 A jednak zespół "wypracował" swój kawałek i należy mu się zapłata za niego, a nie sądzę by komuś chciało się latać z językiem na brodzie i od kolejnych stacji żądać swego. Poproszę takich tekstów więcej!

  • abbathdie

    No to jest kawał porządnego artykułu, przystępny język i o to chodzi! Z tym całym Zaiksem w kółko jakieś problemy, ciągle ścigają tych co słuchają radia w miejscach pracy. Ale na to wychodzi, że robią słusznie, fuck! A ciągle byłem przeciwnikiem ich działalności :/

  • Kamila

    Bardzo trafny artykuł!

  • BrainA

    Zacieszko doskonały tekst! I ten Bolt Thrower, umilasz mi wieczór…

  • Anula

    Prosto, jasno i na temat ? tak jak lubię!

  • LadyGothic

    Jak zawsze bezbłedna! Mówiłam Ci już że to jest mój ulubiony blog 😀 zanim przeczytałam notke myślałam że pod zaiks podlega się od razu po nagraniu płyty, że to mus jak chcesz grać legalnie w Polsce, ale jednak się myliłam, dziekuje za uświadomienie kochana!!

  • Kamila Kwaśna

    Pamiętam jak było głośno o tych babkach od " koko euro spoko"że zbyt późno zarejestrowały ten hymn w ZAiKSie i straciły na tym z 30tys bo był grany wszędzie a nikt płacić za to nie musiał. Lepiej wcześniej pomyśleć jak pojawia się zainteresowanie daną piosenką. Dobrze Zacieszko że uświadamiasz ludzi ?

  • Necro

    Fajnie piszesz i myślę że prowadzisz jednego z najlepszych blogów muzycznych. Tego brakowało w blogosferze. Jesteś konkretna i rzetelna w przekazywaniu informacji. Trzymam kciuki byś trwała w tworzeniu swojego miejsca w sieci, a te wszystkie marudy, którym metal jest wrzodem na tyłku powinni poczytać kilka Twoich postów by trochę insczej spojrzeć na świat metalowej braci! Avem/

  • Stan

    Cały ten ZAiKS to banda oszustów, robią wszystko by członkom zarządu
    było dobrze. Podobno zalegają z taniemami i uzbierała się już suma
    przekraczająca 54mln złotych. A podobno to instytucja non-profit,
    śmiechu warte. Pilnują by każdy kto w działalności korzysta z radia
    płacił to i tamto, a sami wobec artystów są nie fair. A i jeszcze teraz
    chcą nałożyć te podatki od tabletów i smartfonów. Nie długo będziemy
    płacić za to, że jakiś utwór utkwił nam w głowie i śpiewamy go w
    myślach. Moja rada dla kapel: nie pchajcie się aż tak do tego ZAiKSu bo
    niekoniecznie się to dla Was dobrze skończy 😉

  • Ojej dziękuje 😀

  • Dziękuje bardzo!! Cieszę się, że tekst okazał się przydatny 😀

  • Ja sobie dzięki nim umiliłam cały dzień 😉

  • Korniszon

    Bolt Thrower taki ganialny, a ten ZAIKS taki do dupy, ech ale plus za poruszenie tematu, idę pić browara dalej, Twoje zdrowie!!

  • Bogna Ulbrych

    Jestem ciekawa co napiszesz o tych innych organizacjach…